Rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych zależy nie tylko od liczby zainstalowanych liczników zdalnego odczytu, ale również od sposobu ich komunikacji z operatorem sieci. Najnowszy raport Wirepas pokazuje, że Polska należy do krajów wykorzystujących bardzo zróżnicowany model komunikacji liczników, co daje większą elastyczność, ale jednocześnie wymaga świadomego zarządzania kosztami i przyszłymi modernizacjami infrastruktury.

Dla operatorów systemów dystrybucyjnych, regulatorów i firm energetycznych oznacza to konieczność patrzenia na inteligentne opomiarowanie nie tylko przez pryzmat liczby wdrożonych urządzeń, ale również ich gotowości do obsługi przyszłych potrzeb sieci związanych z OZE, magazynami energii i usługami elastyczności.

Firma Wirepas opublikowała raport The European Connectivity Trilemma, w którym przeanalizowano sposoby komunikacji liczników zdalnego odczytu w dziesięciu krajach Europy. W przypadku Polski autorzy wskazują na wykorzystanie kilku różnych technologii komunikacyjnych, obejmujących PLC, sieci 4G, nowsze rozwiązania mobilne oraz znaczącą liczbę liczników działających jeszcze w technologiach 2G i 3G. Taka różnorodność wyróżnia polski rynek na tle części analizowanych krajów.

Polska wykorzystuje zróżnicowany model komunikacji liczników

Raport The European Connectivity Trilemma wskazuje, że Polska nie opiera rozwoju inteligentnego opomiarowania na jednej technologii komunikacyjnej. Operatorzy wykorzystują zarówno komunikację PLC, jak i technologie komórkowe. Zdaniem autorów takie podejście pozwala dywersyfikować rozwiązania techniczne i ograniczać zależność od jednego modelu komunikacji. Jednocześnie oznacza to konieczność zarządzania bardziej złożonym środowiskiem technologicznym, obejmującym różne standardy komunikacyjne, cykle życia urządzeń i modele utrzymania infrastruktury.

Komunikacja liczników staje się decyzją strategiczną

Jednym z głównych wniosków raportu jest zmiana podejścia do systemów komunikacji liczników. Według Wirepas wybór technologii komunikacyjnej nie jest już jedynie decyzją techniczną lub zakupową. Coraz częściej staje się elementem strategii rozwoju sieci elektroenergetycznej na wiele lat. Wraz ze wzrostem liczby odnawialnych źródeł energii, magazynów energii, pojazdów elektrycznych i usług elastyczności rośnie znaczenie danych pozyskiwanych przez systemy pomiarowe. To właśnie od jakości komunikacji zależy możliwość ich wykorzystania przez operatorów sieci.

Autorzy publikacji zwracają również uwagę, że liczniki zdalnego odczytu są urządzeniami projektowanymi na okres użytkowania przekraczający 15 lat. W tym czasie technologie komunikacyjne mogą ulegać znaczącym zmianom. Dlatego jednym z kluczowych parametrów staje się możliwość utrzymania komunikacji przez cały cykl życia urządzenia lub łatwego dostosowywania systemu do nowych standardów. W raporcie podkreślono, że Polska nadal posiada znaczącą liczbę liczników wykorzystujących technologie 2G i 3G. Jednocześnie nie określono jeszcze terminu wyłączenia sieci 2G, co odróżnia Polskę od części innych analizowanych rynków europejskich.

Inteligentne liczniki mają wspierać rozwój smart grid

Raport Wirepas wskazuje, że rola liczników zdalnego odczytu wykracza dziś poza funkcję rozliczeniową. W przyszłości mają one stanowić jeden z podstawowych elementów monitorowania pracy sieci elektroenergetycznej. Dane z liczników mogą wspierać zarządzanie lokalnymi przeciążeniami, integrację OZE, rozwój usług elastyczności oraz efektywniejsze wykorzystanie infrastruktury sieciowej. Autorzy zwracają uwagę, że samo wdrożenie inteligentnych liczników nie wystarczy. Kluczowe znaczenie ma również zdolność systemu komunikacyjnego do obsługi coraz większej liczby danych i nowych usług energetycznych.

Jednym z głównych problemów zidentyfikowanych przez Wirepas jest brak wspólnego europejskiego podejścia do oceny infrastruktury komunikacyjnej wykorzystywanej przez inteligentne liczniki. Obecnie większość analiz koncentruje się na liczbie wdrożonych urządzeń. Znacznie rzadziej oceniane są długoterminowe koszty utrzymania, odporność na zmiany technologiczne czy gotowość do obsługi nowych potrzeb rynku energii. Dlatego firma proponuje stworzenie wskaźnika AMI Connectivity Index, który miałby umożliwić porównywanie różnych modeli komunikacji pod względem kosztów, odporności operacyjnej i trwałości technologicznej.

Co wyniki raportu oznaczają dla Polski?

Dla polskiego rynku energii raport jest przede wszystkim przypomnieniem, że sukces wdrażania inteligentnego opomiarowania nie zależy wyłącznie od liczby zamontowanych liczników. W kolejnych latach coraz większego znaczenia nabiorą kwestie związane z integracją magazynów energii, rozwojem usług elastyczności, funkcjonowaniem CSIRE oraz zarządzaniem siecią w warunkach rosnącego udziału OZE.

Artykuł powstał na podstawie materiałów od burlington.cc.

fot. freepik_fullvector