Inicjatywa „Local Content. Z korzyścią dla Polski” wprowadza systemowe podejście do wzmacniania krajowych łańcuchów dostaw w energetyce i sektorach strategicznych, istotne z punktu widzenia rozwoju infrastruktury i bezpieczeństwa systemu.

Projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” realizowany przez Ministerstwo Aktywów Państwowych stanowi element szerszej polityki gospodarczej ukierunkowanej na zwiększanie odporności i autonomii strategicznej kraju. W energetyce – sektorze o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania państwa – inicjatywa ta przekłada się na nowe zasady planowania i realizacji inwestycji infrastrukturalnych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa. Dla uczestników rynku oznacza to stopniowe włączanie kryteriów krajowego łańcucha wartości do procesów zakupowych i inwestycyjnych.

Local content w kontekście bezpieczeństwa energetycznego

Local content rozumiany jest jako świadome zwiększanie udziału krajowych firm, technologii i usług w realizacji projektów energetycznych i infrastrukturalnych. Podejście to nie kwestionuje zasad wolnego handlu, lecz koncentruje się na ograniczaniu ryzyk wynikających z nadmiernej zależności od zewnętrznych dostawców w warunkach rosnących napięć geopolitycznych.

Znaczenie tego podejścia podkreślił minister aktywów państwowych: „Local content to wyraz troski, odpowiedzialności i dbania o bezpieczeństwo Polaków w trudnej i wciąż pogarszającej się sytuacji geopolitycznej. Szybko musimy zwiększać strategiczną autonomię i rozwijać własne kompetencje.” Wojciech Balczun, Minister Aktywów Państwowych

W energetyce oznacza to wzmacnianie kompetencji związanych z projektowaniem, produkcją, serwisem i integracją systemów elektroenergetycznych, w tym sieci dystrybucyjnych i przesyłowych.

Metodologia pomiaru komponentu krajowego

Jednym z kluczowych elementów projektu jest wprowadzenie jednolitej definicji i metodologii liczenia komponentu krajowego. Komponent krajowy oznacza wartość towarów lub usług wyprodukowanych lub świadczonych przez podmioty krajowe w ramach danego projektu inwestycyjnego.

Pomiar realizowany będzie przy udziale Głównego Urzędu Statystycznego. W pilotażu, prowadzonym w sektorze energetycznym, zamawiający, wykonawcy oraz podwykonawcy będą raportować strukturę łańcucha dostaw poprzez dedykowane formularze składane po podpisaniu umowy oraz po zakończeniu kolejnych lat jej realizacji. Na tej podstawie możliwe będzie określenie rzeczywistego udziału komponentu krajowego w inwestycji.

Jak zapowiedziało MAP: „Dzięki GUS będziemy wiedzieć, ile polskich, rządowych inwestycji faktycznie realizowanych jest przez polskie firmy i będziemy badać ich poziom na trzech poziomach wykonawstwa.” Wojciech Balczun, Minister Aktywów Państwowych

Kryteria krajowości w ocenie podmiotów

Równolegle wprowadzono Kodeks Dobrych Praktyk, który definiuje kryteria oceny krajowości podmiotów współpracujących ze spółkami z udziałem Skarbu Państwa. Kryteria te mają charakter wielowymiarowy i uwzględniają m.in. lokalizację jednostki dominującej, miejsce prowadzenia działalności operacyjnej, rezydencję podatkową, strukturę zatrudnienia, ciągłość działalności w Polsce oraz udział obrotów generowanych na rynku krajowym.

Zastosowanie wag procentowych do poszczególnych kryteriów ma umożliwić bardziej obiektywną ocenę faktycznego wkładu firm w krajową gospodarkę, co ma znaczenie przy realizacji dużych projektów energetycznych i infrastrukturalnych.

Energetyka jako sektor pilotażowy

Energetyka została wybrana jako pierwszy sektor pilotażowy wdrażania zasad local content. Skala planowanych inwestycji – sięgająca biliona złotych w perspektywie dekady – powoduje, że sposób ich realizacji będzie miał istotny wpływ na strukturę rynku dostawców technologii, wykonawców oraz integratorów systemów.

Jak podkreślił minister: „W ciągu najbliższej dekady inwestycje w energetykę wyniosą bilion złotych, w infrastrukturę kolejową, drogową i morską – kilkaset miliardów złotych. Naszym celem jest, aby jak najwięcej z tej kwoty trafiło do rodzimych firm.” Wojciech Balczun, Minister Aktywów Państwowych

W kontekście sieci inteligentnych i transformacji energetycznej podejście to ma sprzyjać długoterminowemu rozwojowi krajowych kompetencji w obszarze nowoczesnych technologii energetycznych.

Znaczenie local content dla rozwoju systemu energetycznego

Wdrożenie zasad local content oznacza przejście od jednorazowych decyzji zakupowych do długofalowej polityki inwestycyjnej państwa. Dla sektora energetycznego przekłada się to na większą przewidywalność otoczenia regulacyjnego, stabilniejsze łańcuchy dostaw oraz rozwój krajowego zaplecza technologicznego wspierającego modernizację sieci i integrację nowych źródeł energii.

Na podstawie: gov.pl