Gotlandia to największa wyspa na Morzu Bałtyckim, której łączna powierzchnia wynosi 3140 km², a liczba ludności – zaledwie ponad 58 000 mieszkańców. Od kontynentalnej Szwecji oddalona jest o 90 km, a dzięki odwiedzającym wyspę co roku 300 000 turystów utrzymuje się wśród najpopularniejszych celów podróży w Europie.

Aby osiągnąć cel wyznaczony przez UE w związku ze zmianą klimatu, a mianowicie zmniejszyć o 20 proc. do 2020 r. emisję dwutlenku węgla, Szwecja planuje zwiększyć poziom produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych głównie dzięki energii wiatrowej. W zmniejszeniu emisji swój udział będzie miała Gotlandia, co oznacza, że będzie ona potrzebować elastyczniejszych i trwalszych systemów energetycznych oraz inteligentniejszych i wydajniejszych sieci elektrycznych w porównaniu z obecną infrastrukturą, tak aby produkcja energii elektrycznej na dużą skalę i produkcja energii elektrycznej na małą skalę mogły wzajemnie się uzupełniać. W tym celu Gotlandia otrzymała od Szwedzkiego Urzędu Energetyki pomoc finansową na projekt badawczy z zakresu inteligentnej sieci, który mógłby kiedyś stać się wzorem inteligentnych sieci elektrycznych (Smart Grid) w skali międzynarodowej. Sieci takie wymagać będą nowych modeli rynkowych oraz bardziej zaawansowanych systemów produkcji i dystrybucji energii elektrycznej z myślą o bardziej zróżnicowanej grupie producentów energii ze źródeł odnawialnych.

Inteligentna sieć na Gotlandii ma opierać się na dużych zasobach energii wiatrowej i innych odnawialnych źródłach energii, a przy tym zachować niezawodność

Projekt w formie joint venture realizowany będzie od września przez trzy lata z udziałem takich podmiotów, jak: ABB, Vattenfall, Gotlands Energi AB (GEAB), Królewski Instytut Technologiczny (KTH), Svenska Kraftnät i Telvent. Wsparcie finansowe ze strony Urzędu Energetyki stanowi część większego budżetu projektowego, do którego mają jeszcze wpłynąć fundusze z budżetu UE.

- Projekt pokaże, w jaki sposób dotychczasowy system dystrybucji można udoskonalić, aby mógł on przyjmować dużą ilość energii wiatrowej. Dla odbiorców energii elektrycznej na Gotlandii projekt oznaczać będzie dostęp do lepszej jakości energii i możliwość obniżenia rachunków za energię elektryczną przez zoptymalizowanie zużycia dzięki dostępności tańszej i bardziej ekologicznej energii wiatrowej – mówi Hakan Gustafsson, kierownik projektu z ramienia Vattenfall.

Inteligentna sieć ma zostać zrealizowana na wschód od stolicy wyspy, Visby. Na obszarze tym znajduje się farma wiatrowa i sieć rozdzielcza udostępnione przez GEAB. Do projektu planuje się włączyć około 30 branż i farm oraz 2000 chętnych gospodarstw domowych. Podmioty te, zarówno duże, jak i małe, otrzymywać będą powiadomienia dotyczące opłat za energię elektryczną, tak aby mogły odpowiednio dostosowywać zużycie. Odbiorcy energii elektrycznej mają zacząć uczestniczyć w projekcie w 2013 r.

- Zamierzamy też wybudować do 2014 r. dwie ekologiczne stacje transformatorowe, magazyn energii wyposażony w akumulator, który w czasie pięciu minut może dostarczyć 3,6 MW energii elektrycznej, i infrastrukturę ochronno-kontrolną – mówi Hans Gleimar, kierownik projektu z ramienia ABB odpowiedzialny za inteligentną sieć na Gotlandii. - Dodatkowo projekt przewiduje budowę laboratorium inteligentnej sieci, które ma zostać ukończone latem 2013 r. Będzie to platforma badawcza oparta na systemie komputerowym, który może przyjmować ogromną ilość danych z istniejącej udoskonalonej sieci w celu ich przechowywania i analizowania.

Systemy przyszłości

Obecną szwedzką sieć zaprojektowano w drugiej połowie XX w. w celu dostarczania odbiorcom z całego kraju energii elektrycznej wytwarzanej w kilku dużych elektrowniach wodnych i jądrowych.

W przyszłym systemie energetycznym większy udział w produkcji energii elektrycznej będzie miała energia wiatrowa i słoneczna wytwarzana na małą skalę w ramach infrastruktury podłączonej do miejscowych sieci dystrybucji energii elektrycznej blisko odbiorców.

Dzisiejsza sieć nie jest przystosowana do nowego modelu produkcji. Inteligentna sieć na Gotlandii stanowić będzie przykład tego, w jaki sposób przystosować dotychczasową sieć elektryczną do nowych warunków. Na Gotlandii wytwarza się dużą ilość energii wiatrowej, która w 2012 r. odpowiadać będzie za około 40% łącznego zużycia energii na wyspie. W sieci rozdzielczej znajdują się jednak słabsze punkty, które mogą ograniczać przesył z turbin do odbiorców – sieć elektryczna będzie więc musiała być bardziej złożona.

Projekt inteligentnej sieci na Gotlandii ma na celu opracowanie strategii budowy i eksploatacji dużej inteligentnej sieci z uwzględnieniem sporej ilości okresowej energii wiatrowej w sieci rozdzielczej. To ważny krok i istotny element w rozwoju nowoczesnego, zrównoważonego społeczeństwa, które mogłoby stopniowo kształtować się w całej Szwecji i za granicą.

Projekt realizowany na Gotlandii jest jednym z projektów inteligentnej sieci z całego świata, w których uczestniczy ABB, wiążących się z różnymi wymogami i obejmujących wszystkie aspekty inteligentnych sieci, począwszy od e-mobilności i magazynowania energii, a skończywszy na zarządzaniu siecią, opomiarowaniu i komunikacji, automatyzacji dystrybucji i systemach automatyki domowej.