Ministerstwo Energii zostało powołane Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 r. W jego skład weszły komórki organizacyjne Ministerstwa Rozwoju obsługujące sprawy z zakresu działów energia i gospodarka złożami kopalin.

Jednym z pierwszych kroków Ministerstwa Energii było przygotowanie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Dokument został podpisany przez Prezydenta RP 28 grudnia 2015 r. Dzięki temu udało się przedłużyć możliwość nieodpłatnego zbywania majątku kopalń do Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (SRK), w której mogą kontynuować wydobycie (z dotacją) do 2018 r. W wyniku tych procesów do SRK przekazane będą te części zakładów górniczych, które nie prowadzą już wydobycia lub takie, w których wydobycie wkrótce zakończy się ze względu na wyczerpanie zasobów, a przynoszą straty. Działania te pozwolą na kontynuację wydobycia węgla w sposób ekonomicznie uzasadniony, bez obciążeń wynikających z działalności jednostek, które przynoszą największe straty, a ich dalsze funkcjonowanie jest ekonomicznie i geologicznie nieuzasadnione. Ustawa wydłuży termin umożliwiający korzystanie z osłon socjalnych. Określa ponadto warunki przyznawania jednorazowych odpraw pieniężnych.

Rozpoczęto także intensywne rozmowy dotyczące utworzenia Polskiej Grupy Górniczej (PGG), która ma powstać w maju 2016 r. Plany w tym zakresie zakładają m.in. utworzenie tej spółki na bazie 11 kopalń Kompanii Węglowej, zgodnie  z wcześniejszymi założeniami. Nie jest rozpatrywany wariant likwidacji kopalń. Kompania Węglowa przygotowuje model finansowy dla  PGG, który będzie zawierał niezbędne działania dla uzyskania rentowności PGG, w tym dalszą poprawę wyników finansowych i niezbędną redukcję kosztów.

Ministerstwo Energii

I. Powołanie Ministerstwa Energii

Ministerstwo Energii zostało powołane Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 r. W jego skład weszły komórki organizacyjne Ministerstwa Rozwoju obsługujące sprawy z zakresu działów energia i gospodarka złożami kopalin oraz pracownicy obsługujący te sprawy. Rozporządzenie weszło w życie z dniem podpisania, z mocą od 27 listopada 2015 r.

II. Działania legislacyjne

1. Nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego

Zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz zapewnienie stabilnego funkcjonowania sektora węgla kamiennego to główne cele ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Zaproponowane przez Ministerstwo Energii rozwiązania pozwolą kontynuować procesy naprawcze od początku 2016 r. aż do końca 2018 r. Dokument został podpisany przez Prezydenta RP 28 grudnia 2015 r.

Nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa nie zakłada zamykania kopalń. Nowelizacja ustawy dotyczy przede wszystkim przedłużenia możliwości nieodpłatnego zbywania nieprodukcyjnego majątku kopalń do Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (SRK). W wyniku tych procesów do SRK przekazane będą te części zakładów górniczych, które nie prowadzą już wydobycia lub takie, w których wydobycie wkrótce zakończy się ze względu na wyczerpanie zasobów. Działania te pozwolą na kontynuację wydobycia węgla w sposób ekonomicznie uzasadniony, bez obciążeń wynikających z działalności jednostek, które przynoszą największe straty, a ich dalsze funkcjonowanie jest ekonomicznie i geologicznie nieuzasadnione.

Ustawa wydłuży termin umożliwiający korzystanie z osłon socjalnych przewidzianych ustawą z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego na lata 2016 – 2018. Określa ponadto warunki przyznawania jednorazowych odpraw pieniężnych osobom, które z tego świadczenia skorzystają od dnia 1 stycznia 2016 r. Bez zmian pozostają warunki przyznawania urlopów górniczych i urlopów dla pracowników zakładów mechanicznej przeróbki węgla.

2. Nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej

Głównym celem nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej jest przedłużenie o rok funkcjonowania obecnego systemu wsparcia dla działań proefektywnościowych. Ustawa została podpisana przez Prezydenta RP 30 grudnia 2015 r.

Nowelizacja ustawy ma na celu zapewnienie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki możliwości przeprowadzenia postępowania związanego z ostatnim, czwartym przetargiem, który został ogłoszony 29 grudnia 2015 r., oraz wydanie świadectw efektywności energetycznej dla tego przetargu. Dzięki przedłużeniu funkcjonowania ustawy o rok, możliwe będzie zakończenie prac nad nową ustawą o efektywności energetycznej. Zgodnie bowiem z dyrektywą unijną, państwa członkowskie muszą od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2020 r. osiągnąć określony poziom oszczędności energii. Ponadto zaproponowane w nowelizacji rozwiązania zapewnią funkcjonowanie systemu wsparcia inwestycji w zakresie poprawy efektywności energetycznej gospodarki także w 2016 r., w którym konieczne będzie przyjęcie nowych rozwiązań prawnych w zakresie finansowania działań proefektywnościowych, dostosowanych do zmienionych wymagań unijnych.

System wsparcia efektywności energetycznej został wprowadzony ustawą w kwietniu 2011 r. i miał obowiązywać do 31 grudnia 2015 r. Wspieranie działań, które zapewniają oszczędzanie energii, oparte jest w Polsce na tzw. białych certyfikatach.

Przedsiębiorstwa, które sprzedają prąd, ciepło lub gaz odbiorcom końcowym, by spełnić wymogi ustawy o efektywności energetycznej, muszą pozyskać i przedstawić do umorzenia prezesowi URE określoną liczbę białych certyfikatów. Jeśli ich nie mają, muszą wnieść specjalną tzw. opłatę zastępczą.

3. Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii

Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii miała na celu m.in. przesunięcie terminu wejścia w życie części regulacji tak, aby wchodziły one w życie z dniem 1 lipca 2016 r., a nie z dniem 1 stycznia 2016 r. Dotyczy to przede wszystkim regulacji rozdziału 4 ustawy dotyczącego systemu aukcyjnego. Ustawa o OZE, podpisana przez Prezydenta RP 30 grudnia 2015 r., weszła w życie 31 grudnia 2015 r.

Nowe rozwiązania pozwolą m.in. na:

1. przeprowadzenie dodatkowej oceny skutków regulacji i wprowadzenia mechanizmów umożliwiających unikniecie upadłości obecnie funkcjonujących biogazowni rolniczych i ich dalszy rozwój;
2. przygotowanie niezbędnych regulacji w zakresie zasad lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych na lądzie;
3. dokończenie procesów inwestycyjnych, które z przyczyn niezależnych od inwestorów nie mogły zostać zakończone do końca bieżącego roku.

Dodatkowe vacatio legis w wymiarze 6 miesięcy umożliwi oddanie realizowanych obecnie inwestycji do użytkowania i skorzystanie przez wytwórców energii elektrycznej z prawa do otrzymywania świadectw pochodzenia.

Odroczenie wejścia w życie rozdziału 4 ustawy o OZE, umożliwi Ministrowi Energii zakończenie prac koncepcyjnych oraz legislacyjnych związanych z nowelizacją ustawy tzw. technicznej mającej na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych, prawnych i redakcyjnych przepisów rozdziału 4, w szczególności w części umożliwiającej skorzystanie przez prosumentów (mikrowytwórców), wytwarzających energię elektryczną w mikroinstalacji o mocy do 10 kW mocy zainstalowanej elektrycznej z mechanizmu wsparcia określonego w art. 41, w szczególności możliwości i dopuszczalności korzystania z pomocy publicznej.

Znowelizowana ustawa, pozwoli na jakościowe wzmocnienie i przygotowanie, tak wytwórców OZE, jak i organów administracji (Urząd Regulacji Energetyki) do nowych zasad wsparcia (w postaci systemu akcyjnego), które obowiązywać będą od 1 lipca 2016 r.

Ponadto od 1 stycznia 2016 r. możliwa jest sprzedaż nadwyżek wytwarzanej energii elektrycznej w mikroinstalacji po cenie stanowiącej 100 proc. średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w poprzednim kwartale, ogłoszonej przez Prezesa URE, zamiast dotychczasowych 80 proc. tej ceny.

Dodatkowo od 1 stycznia 2016 r. zgodnie z nowelizacją ustawy o OZE weszły w życie korzystne dla prosumentów zasady rozliczania w okresach półrocznych energii elektrycznej. Dotyczy to wytwarzania i wprowadzania do sieci oraz w oparciu o zasady bilansowania energii elektrycznej wytwarzanej w mikroinstalacji z energią elektryczną pobraną z sieci w celu zużycia na własne potrzeby w oparciu o tzw. zasady net-meteringu.

Zaproponowane rozwiązania wpłyną pozytywnie również na sytuację ekonomiczną już funkcjonujących wytwórców OZE. Pozwolą na to m.in. zmiany zaproponowane przez Ministerstwo Energii dotyczące wyłączenia z 1 stycznia 2016 r. dużej hydroenergetyki (powyżej 5 MW) z systemu wsparcia OZE oraz dostosowanie, także od 1 stycznia 2016 r., zasad wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w instalacjach spalania wielopaliwowego do rzeczywistych kosztów. Zgodnie z przepisami zmienionej ustawy o OZE instalacje te otrzymywać będą świadectwa pochodzenia, tzw. „zielone certyfikaty”, skorygowane współczynnikiem 0,5.

Wprowadzone zmiany nie będą miały wpływu na koszt energii dla odbiorców końcowych.

III. Aktualne najważniejsze działania Ministerstwa Energii

1. Energetyka

• Rada Ministrów przyjęła 23.02.2016 r. nową ustawę o efektywności energetycznej. Zapewni ona pełne wdrożenie dyrektywy unijnej, która zobowiązuje państwa członkowskie UE do osiągnięcia określonego poziomu oszczędności energii w terminie do końca 2020 r. Zastąpi ona dotychczasowe regulacje prawne w zakresie efektywności energetycznej obowiązujące w Polsce od 2011 roku.

Więcej: http://www.me.gov.pl/node/25823

• Istotnym procesem jest przygotowanie sektora do działania w ramach nowego systemu ETS. W Ministerstwie Energii prowadzone są prace wspierające Ministra Środowiska w zakresie wypracowania optymalnych zasad skorzystania przez sektor elektroenergetyczny z mechanizmów kompensacyjnych ujętych w projekcie tzw. dyrektywy ETS dotyczącej handlu emisjami dwutlenku węgla. Ustalenie precyzyjnych kryteriów doboru inwestycji zapewni wartość dodaną pod kątem realizacji celów dyrektywy ETS oraz przyczyni się do realizacji neutralnych technologicznie inwestycji prowadzących do zastąpienia wyeksploatowanych mocy wytwórczych i stopniowej dalszej dywersyfikacji koszyka energetycznego.

2. Górnictwo

• Obecnie trwają rozmowy dotyczące utworzenia Polskiej Grupy Górniczej. Plany w tym zakresie zakładają m.in. utworzenie tej Spółki na bazie 11 kopalń Kompanii Węglowej, zgodnie z wcześniejszymi założeniami. Nie jest rozpatrywany wariant likwidacji kopalń. Kompania Węglowa przygotowuje model finansowy dla Polskiej Grupy Górniczej, który będzie zawierał niezbędne działania dla uzyskania rentowności PGG, w tym dalszą poprawę wyników finansowych i niezbędną redukcję kosztów.
• Zainicjowano przeprowadzenie audytu w spółkach węglowych. Prowadzone są prace analityczne nad długoterminowymi działaniami naprawczymi, które umożliwią funkcjonowanie tego sektora tak w wymiarze ekonomicznym jak i społecznym. Audyt w trzech głównych spółkach węglowych prowadzony jest zarówno na poziomie samych spółek jak i kopalń. Wyniki z audytu posłużą do opracowania szczegółowych rozwiązań naprawczych i określenia założeń programowych funkcjonowania branży na następne lata. Audyt swoim zakresem obejmie m.in. kwestie posiadanych koncesji i możliwości prowadzenia efektywnej ekonomicznie eksploatacji, kwestie techniczne związane z wydobyciem, zagrożeniami naturalnymi, parkiem maszynowym oraz sprawy niezbędnych inwestycji.

3. Odnawialne Źródła Energii

Ministerstwo Energii przygotowuje projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE). Uregulowane zostaną w nim przede wszystkim kwestie związane z przesunięciem wejścia w życie rozdziału 4 ustawy, co ma nastąpić 1 lipca 2016 r.

Więcej: http://www.me.gov.pl/node/25820

4. Fundusze UE

• Rozpoczęto pierwszy nabór na inwestycje w obszarze energetyki, w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, w zakresie wsparcia kompleksowej modernizacji energetycznej budynków publicznych, w tym w szczególności budynków państwowych jednostek budżetowych. Budżet konkursu wynosi 200 mln zł.
• Rozpoczęto nabór projektów, w ramach procedury pozakonkursowej, na kluczowe inwestycje dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, w tym wsparcie sieci przesyłowych gazu i energii elektrycznej, podziemnych magazynów gazu oraz rozbudowy terminala LNG.

Źródło: http://www.me.gov.pl/node/25835