W okresie od maja do października 2012 r. firma RWE Stoen Operator przeprowadziła program "Inteligentna Energia RWE" w trzech lokalizacjach w Warszawie – przy ul. Świętokrzyskiej 35, ul. Chmielnej 35, ul. Zgoda 13. Program obejmował: dwa badania opinii użytkowników, kampanię edukacyjną oraz instalację 600 inteligentnych liczników. O wynikach programu "Inteligentna Energia RWE" rozmawialiśmy z Arturem Stawiarskim, Dyrektorem ds. Zarządzania Majątkiem Sieciowym.
Smart-Grids.pl: Firma RWE Stoen Operator, w ramach programu "Inteligentna Energia RWE", zainstalowała 600 inteligentnych liczników w trzech lokalizacjach w Warszawie – przy ul. Świętokrzyskiej 35, ul. Chmielnej 35 i ul. Zgoda 13. Kto był producentem i dostawcą urządzeń pomiarowych?
Artur Stawiarski: Integratorem była firma Lackmann, natomiast liczniki i koncentratory były firmy Iskraemeco. Lokalizacja została wybrana nieprzypadkowo, ze względu na umiejscowienie w ścisłym Centrum Warszawy, gdzie jak się nam wydawało może powstać szereg problemów z komunikacją z licznikami oraz koncentratorami. Nasze doświadczenie z instalacji pokazuje, że obawy były nieuzasadnione.
SGP: Co zdecydowało o wyborze inteligentnych liczników tego producenta?
A.S.: Instalacje pilotażowe w zakresie inteligentnych liczników zostały rozpoczęte w 2009r. W ramach pilotów testowano różne technologie komunikacyjne od kilku dostawców. Jedna z technologii komunikacji oparta była na technologii PLC, pozostałe były technologiami radiowymi. W tamtym okresie istotną decyzją był wybór i testy technologii, a nie producent.
SGP: Z której grupy taryfowej odbiorcy wzięli udział w projekcie?
A.S.: Wyłącznie odbiorcy indywidualni, czyli gospodarstwa domowe z grupy taryfowej G.
SGP: Czy uczestnictwo w programie "Inteligentna Energia RWE" było dobrowolne? Jak został on przyjęty przez odbiorców?
A.S.: Założenie o dobrowolnym udziale klientów w projekcie traktowaliśmy jako punkt wyjścia. W maju ubiegłego roku zebraliśmy deklaracje uczestnictwa w programie, który trwał do końca września 2012 r. Każdy mieszkaniec wybranych lokalizacji, którego odwiedziliśmy otrzymał "pakiet startowy" z przydatnymi informacjami - w tym magnes na lodówkę, wskazujący godziny rekomendowane do ograniczenia zużycia energii elektrycznej. Uczestnicy programu otrzymywali także pocztą elektroniczną lub listownie porady oraz informacje o indywidualnym profilu obciążenia w trakcie programu. Nie otrzymywali oni żadnych benefitów z tytułu uczestnictwa w projekcie. Projekt od strony badawczej wspierała agencja badawcza TNS Polska.
SGP: W jakim okresie zbierano dane profilów zużycia energii elektrycznej? Jak często rejestrowano pomiary i przesyłano je do koncentratora?
A.S.: Dane zbierano w okresie czerwiec–wrzesień 2012 r. Odczyt z koncentratorów odbywał się raz na dobę. Dane zbierane były w rozdzielczości 15-to minutowej, ale nasze doświadczenia wskazują, że w zupełności wystarczające byłoby zbieranie danych z częstością godzinową.
SGP: Jaką wybrali Państwo technologię do przesyłania danych do koncentratora? Dlaczego akurat ta technologia?
A.S.: Nasze doświadczenia z 2009 r. przyczyniły się do wyboru PLC niskonapięciowego. Jest to technologia niewymagająca dodatkowych urządzeń pośredniczących (np. wzmacniaczy) oraz elementów zewnętrznych (anteny), które mogą być narażone na dewastacje. Głównie te czynniki spowodowały, że obecnie wszyscy Operatorzy Sieci Dystrybucyjnej stosują wyłącznie technologie komunikacji po sieci roboczej niskiego napięcia (PLC).
SGP: Czy były jakieś problemy z przesyłem danych z inteligentnych liczników?
A.S.: Zastosowana technologia przyniosła zadowalające efekty.
SGP: Jaki procent danych dotarł ostatecznie do aplikacji zarządzającej w okresie instalacji pilotażowej?
A.S.: Skuteczność odczytów sięgnęła niemal 100%. Podczas trwania programu nie zaobserwowaliśmy sytuacji, które uniemożliwiłyby korzystanie z zastosowanej technologii. Rozwiązanie opracowane przez specjalistów RWE Stoen Operator, pokazuje że w przyszłości możemy być spokojni o jakość i bezpieczeństwo danych.
SGP: Jakie wnioski zostały wyciągnięte z przeprowadzonego programu?
A.S.: Możemy w tym miejscu powiedzieć o dwóch głównych wnioskach – wdrożenie pilotażowe pozwoliło na zdefiniowanie podstawowych oczekiwań w stosunku do przyszłych instalacji na skalę masową. Stwierdzamy również, że współpraca z Klientami, ich edukowanie nawet bez zachęt finansowych, pozwala na osiągnięcie wymiernych korzyści dla każdego z uczestników na rynku energii. Wyniki badań przeprowadzonych przez RWE pokazują, że mieszkańcy warszawy są nie tylko zainteresowani oszczędnościami i racjonalnym korzystaniem z energii, ale również wykazują się dbałością o środowisko naturalne.
SGP: Analiza profilów zużycia energii elektrycznej badanych odbiorców wykazała 2 proc. przesunięcie konsumpcji energii ze szczytu. Co to oznacza w przełożeniu na wszystkich mieszkańców Warszawy?
A.S.: W skali całej Warszawy, możemy powiedzieć że efekt finansowy w przypadku przesunięcia szczytu przez wszystkich mieszkańców to aż 18 MW mocy mniej pobranej przez Warszawę w systemie krajowym, co może przyczynić się do redukcji kosztów sieci dystrybucyjnej, a efekcie niższe stawki dystrybucyjne dla wszystkich odbiorców. Nie należy też zapomnieć o korzyściach ekologicznych. Osiągnięcie takiego wyniku w skali Warszawy to ok. 2600 ton CO2 mniej emitowanego do atmosfery w ciągu roku.
SGP: Czy podany wynik jest zadowalający, czy spodziewali się Państwo lepszych efektów?
A.S.: Nie wiedzieliśmy jak się zachowają Odbiorcy. Wynik jest bardzo pozytywny szczególnie, że uczestnictwo w projekcie było dobrowolne i pozbawione jakichkolwiek zachęt finansowych. W połączeniu z przyszłymi funkcjonalnościami Inteligentnych Sieci oraz z wymiernymi oszczędnościami finansowymi wynikającymi z bardziej efektywnego zużycia energii oczekujemy, że ten efekt będzie znacznie wyższy na co wskazują badania z innych krajów europejskich.
SGP: Dodatkowo w ramach programu "Inteligentna Energia RWE", na zlecenie RWE, TNS Polska przeprowadziło dwa badania wśród mieszkańców Warszawy. Jaki był cel zrealizowanych ankiet, na czym polegały i jaką grupę przepytano?
A.S.: Celem badania było określenie opinii i postaw związanych z racjonalnym wykorzystywaniem energii elektrycznej. Nasi respondenci określili jaki typ zachowań przeważa ich codziennym funkcjonowaniu. Ankieta wstępna i weryfikująca pozwoliły nam dowiedzieć się czy działania edukacyjne w ramach "Inteligentnej Energii" były efektywne i jaki stosunek mają do nich mieszkańcy Warszawy.
SGP: Jak zmieniły się nawyki uczestników biorących udział w programie "Inteligentna Energia RWE"?
A.S.: W końcowej ankiecie 61% z Grupy testowej SMART zadeklarowało zmianę swojego zachowania związanego z korzystaniem z urządzeń elektrycznych. Analiza jej wyników pokazała także, że w porównaniu z rozpoczęciem programu aż 12% więcej uczestników uważa, że ma bezpośredni wpływ na wysokość rachunków, zaś o 9% wzrósł odsetek osób starających się oszczędzać energię. Wyniki programu"Inteligentna Energia RWE" pokazują również, że mieszkańcy Warszawy są skłonni do zmian nawyków. To może w przyszłości przełożyć się na znaczne oszczędności.
SGP: Jakie wnioski na przyszłość (związane z wybranymi technologiami Smart Meteringu i z aktywnością odbiorców) wyciągnęło RWE Stoen Operator z programu "Inteligentna Energia RWE"?
A.S.: Oprócz narzędzi, którymi są liczniki pozwalające na precyzyjne określania ilości energii zużywanej godzinowo niezbędna jest również systematyczna edukacja mieszkańców oraz nowe taryfy Sprzedawców pozwalające na zróżnicowanie cen w poszczególnych godzinach doby. Widzimy, że efekt przesuwania poziomu zużycia energii, będzie wzmocniony poprzez znaczne zróżnicowanie cen pomiędzy godzinami szczytu i poza szczytu.
SGP: Biorąc pod uwagę doświadczenie z projektu – czy według Państwa implementacja Smart Grid się opłaca?
A.S.: Zgodnie z sugestią: największym beneficjentem inteligentnego opomiarowania będzie odbiorca końcowy. Inteligentne liczniki to możliwość monitorowania własnego zużycia praktycznie w każdym czasie i z każdego miejsca, a co istotniejsze płacenia za rzeczywistą ilość zużytych kilowatów. Wprowadzenie ich do powszechnego użytku umożliwi zastosowanie nowych taryf i rozwiązań, które nie są możliwe do zastosowania w przypadku tradycyjnego opomiarowania. Klient zostanie postawiony w sytuacji, w której będzie mógł dostosować produkt jakim jest energia elektryczna do swoich potrzeb. Jednoznaczne stwierdzenie nie jest możliwe. Wdrożenie inteligentnych liczników opłaca się po spełnieniu kilku warunków, którymi są m.in. stabilne finansowanie inwestycji w AMI, wydłużenie okresu certyfikacji liczników lub legalizacja statystyczna.