Interpelacja nr 32747 - treść

Interpelacja nr 32747

do ministra gospodarki

w sprawie infrastruktury licznikowej dla systemów AMI

Wzorcowa specyfikacja techniczna dla postępowań przetargowych
na dostawę infrastruktury licznikowej dla systemów AMI
- przygotowane dokumenty

- konsultacje Prezesa URE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki 15 lipca 2013 r. opublikował Stanowisko ws. niezbędnych wymagań dotyczących jakości usług świadczonych z wykorzystaniem infrastruktury AMI oraz ram wymienności i interoperacyjności współpracujących ze sobą elementów sieci Smart Grid oraz elementów sieci domowych współpracujących z siecią Smart Grid.

Wypełnienie zawartych w Stanowisku Regulatora oczekiwań jest możliwe pod następującymi warunkami:

  • zapewnienia przez instalowane urządzenia określonego zestawu wymagań funkcjonalnych, warunkującego zakres i jakość świadczonych usług oraz
  • zapewnienia kompatybilności instalowanych urządzeń, pozwalającej na spełnienie warunku interoperacyjności całej infrastruktury i wymienności jej poszczególnych elementów.

Uwarunkowania te znajdują swój wyraz na etapie zamawiania poszczególnych elementów infrastruktury AMI w Opisie Przedmiotu Zamówienia. Zatem spełnienie tych warunków jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy opisy te zostaną przygotowane przez poszczególnych Zamawiających w sposób spójny. Aby to osiągnąć, we współpracy środowiska operatorów systemów dystrybucyjnych, sprzedawców energii elektrycznej i dostawców technologii, został opracowany projekt Wzorcowej specyfikacji technicznej dla postępowań przetargowych na dostawę infrastruktury licznikowej dla systemów AMI (WST).

Wzorem projektów wszystkich dotychczas wydanych Stanowisk Prezesa URE dotyczących infrastruktury AMI Wzorcowa specyfikacja została wystawiona 11 marca 2014 r. do publicznej dyskusji.

Tekst Wzorcowej specyfikacji technicznej dla postępowań przetargowych na dostawę infrastruktury licznikowej dla systemów AMI z dnia 11 marca 2014 r. wraz z Załącznikami 1 i 2 :

  • Wspólna specyfikacja techniczna
  • Załącznik nr 1: Wskaźniki grupowe jakości
  • Załącznik nr 2: Wymagania konstrukcyjne

Uwagi do dokumentów można było zgłaszać w następujących terminach:

  • uwagi do Załącznika nr 1: Wskaźniki grupowe jakości (poz. 2) - w terminie do 7 kwietnia 2014 r.,
  • uwagi do pozostałych dokumentów - w terminie do 22 kwietnia 2014 r.

Publikacja dokumentów składających się na ten projekt została uzupełniona w dniu 17 marca 2014 r. o dokumenty:

  • Propozycja interfejsu AMI – HAN,
  • Formularz zgłaszania uwag-interfejs AMI – HAN.

Do dnia dzisiejszego na stronie URE w zakładce http://ure.gov.pl/pl/konsultacje-spoleczne/5555,Konsultacje-spoleczne-Prezesa-URE.html widnieje informacja, że Konsultacje dotyczące WST są wciąż na etapie I, w toku zgłaszania uwag – nie ma podanych wyników konsultacji.

Uwagi członków Krajowej Izby Gospodarczej
Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) do WST

23 kwietnia 2014 r. zostały wysłane scalone opinie członków Sekcji Inteligentnych Sieci – Smart Grids KIGEiT zebrane w procesie konsultacji społecznych Prezesa URE nad Wzorcową specyfikacją techniczną dla postępowań przetargowych na dostawę infrastruktury licznikowej dla systemów AMI i opracowania pt.: Propozycja interfejsu AMI – HAN wraz z Formularzem zgłaszania uwag-interfejs AMI – HAN.

  • Propozycja interfejsu AMI – HAN (przygotowana przez firmę Atende Software sp. z o.o.)
  • Uwagi do Załącznika nr 1: Wskaźniki grupowe jakości (poz. 2)
  • Uwagi do pozostałych dokumentów są dostępne

Uwagi miały zostać rozpatrzone na spotkaniu zespołu roboczego Warsztatów Rynku Energii (zwanego również Warsztatami Rynku Energetycznego). Jednak nigdzie nie można znaleźć oficjalnej informacji podsumowującej to spotkanie.

Informacje z rynku na temat prac nad WST

16 czerwca 2014 r. na jednym z portali branżowych pojawił się materiał, w którym opublikowano odpowiedź Departamentu Strategii i Komunikacji Społecznej URE na prośbę dziennikarzy o oficjalne stanowisko Urzędu w sprawie krążących po rynku informacji, jakoby obecny kształt wytycznych URE w zakresie inteligentnych liczników (patrz: WST) negował rozwiązania wybrane przez RWE i TAURON, a promował tylko rozwiązania zainstalowane w ENERGA-Operator:

„Nieprawdą jest, jakoby Urząd promował tylko rozwiązanie zainstalowane w ENERGA Operator.

Dokument "Wzorcowej Specyfikacji Technicznej..." został wypracowywany przez zespół Warsztatów Rynku Energetycznego – platformy grupującej, pod egidą Prezesa URE i Prezesa PSE, wszystkich Prezesów operatorów elektroenergetycznych systemów dystrybucyjnych oraz Zarządy izb i stowarzyszeń składających się na otoczenie energetyki sieciowej: tj. TOE i KIGEiT. W skład zespołu opracowującego Wzorcową Specyfikację weszli przedstawiciele wszystkich tych organizacji, i dokument jest wytworem ich wspólnej pracy. Nie jest to stanowisko jednostronnie przygotowane przez Prezesa URE.

Także przedstawiciele RWE i TAURON uczestniczą aktywnie w pracach zespołu opracowującego ten dokument. Zdefiniowane w dokumencie wymagania zostały ocenione jako perspektywicznie optymalne także i przez przedstawicieli tych dwu przedsiębiorstw.

Wybrana rodzina modulacji ortogonalnych (OFDM) stanowi optymalną – w przekonaniu członków Zespołu – formę zagospodarowania przestrzeni medialnej w zakresie fal radiowych, uwzględniającą perspektywiczne potrzeby komunikacyjne infrastruktury AMI. Należy w tym miejscu podkreślić, że zrealizowane z sukcesem rozwiązania oparte na innych rodzajach modulacji dotyczyły projektów o funkcjonalnościach ograniczonych względem projektowanego do wdrożenia w Polsce i jako takie nie wyznaczają „absolutnego wzorca” do naśladowania.

Wskazanie przez Zespół rodziny modulacji OFDM nie oznacza bezpośredniego promowania konkretnego rozwiązania wdrażanego w ENERGA Operator (opisanego specyfikacją PRIME). Nie jest to również promowanie ewentualnej kontynuacji sposobu realizacji projektu AMI w ENERGA Operator zastosowanego w I etapie.

Prezes URE nie neguje pilotowych wdrożeń realizowanych przez RWE i TAURON, opartych na technologiach odmiennych niż wskazywana we Wzorcowej Specyfikacji, co znalazło wyraz w oficjalnej korespondencji z tymi przedsiębiorcami. Nadmieniam przy tym, że także w ENERGA Operator pierwszy pilot – zaakceptowany przez Prezesa URE - został zrealizowany w odmiennej technologii."

27 sierpnia w wyżej wymienionym portalu pojawił się kolejny artykuł, w którym poruszono kwestię braku wyników konsultacji dotyczących WST. Na dzień przygotowywania materiału prasowego: termin zgłaszania uwag do Stanowiska w sprawie AMI minął już rok (dokładnie 13 sierpnia 2013 r.), natomiast uwagi do WST zakończono zbierać 22 kwietnia 2014 r. Jak wyjaśniła Agnieszka Głośniewska, Rzecznik Prasowy URE: Publikacja wyników konsultacji stanowiska w sprawie AMI została zawieszona do czasu zakończenia prac nad Wzorcową specyfikacją. Dokumenty te muszą bowiem być spójne.

URE zapytane co zrobi w przypadku, gdy w ciągu roku zmieniły się opinie firm/osób biorących udział w konsultacjach dotyczących Stanowiska w sprawie AMI, albo jeśli zainteresowani mają nowe kwestie do wyrażenia w tym temacie, odpowiedziało: Czas na konsultacje był wyznaczony. Wtedy można było zgłaszać uwagi.

Powstało pytanie: czy publikacja wyników konsultacji prowadzonych przez URE, a w szczególności Wzorcowej specyfikacji, zbiegnie się w czasie z planowanym na III/IV kwartał 2014 r. termin przyjęcia przez Radę Ministrów projektu pt. Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej, wdrażającym system inteligentnego opomiarowania w Polsce? Na dzień dzisiejszy wiadomo, że nie - nie ma zarówno wyników konsultacji, jak projektu ustawy.

Druga wersja WST

Z informacji opublikowanej na stronie URE można przeczytać, że projekt WST stanowi dorobek całego środowiska firm sieciowych i sprzedawców energii, reprezentowanego przez PTPiREE oraz TOE. Prezes URE, zgodnie z formułą przyjętą na Warsztatach Rynku Energetycznego, użycza strony internetowej URE jako platformy komunikowania z Rynkiem rezultatów wspólnych prac. Tym samym, treść Projektu nie ma charakteru jednostronnego Stanowiska Prezesa URE, jest natomiast wyrazem porozumienia osiągniętego przez wszystkich ww. interesariuszy.

Opublikowane materiały mają charakter projektu (jest to jego druga wersja). Po uwzględnieniu ewentualnych spostrzeżeń i uwag wniesionych na grudniowym spotkaniu, dokumenty zostaną przedłożone do akceptacji Komitetowi Sterującemu i Radzie Programowej WRE. Dopiero wówczas zyskają status dokumentów finalnych. Obecny etap nie może być jednak interpretowany jako otwarcie pełnowymiarowego kolejnego cyklu zgłaszania uwag, bowiem zostało to już wykonane.

Na Projekt składają się:

  • Wymagania dla: poprzedzone Wprowadzeniem i Słownikiem (z dnia 7 listopada 2014 r.),

- Liczników komunalnych 1- i 3-fazowych
- Liczników półpośrednich
- Liczników bilansujących
- Koncentratorów danych

poprzedzone Wprowadzeniem i Słownikiem,

  • -Załączniki:

- Wymagania dotyczące wskaźników jakości energii
- Wymagania konstrukcyjne dotyczące obudowy i skrzynki zaciskowej urządzeń pomiarowych i koncentratorów
- Opis funkcjonalności w zakresie zarządzania stroną popytową
- http://ise.ure.gov.pl/download/6/7270/05WSTZalaczniknr4.pdf

  • Dokumenty powiązane:

- Zestawienie przepisów, zaleceń, stanowisk i norm mogących mieć znaczenie dla wymagań stawianych infrastrukturze pomiarowej
- Zestawienie porównawcze wymagań
- Propozycja wykorzystania protokołu DCSAP

Spotkanie podsumowujące dyskusję publiczną
nad projektem WST i oficjalne stanowisko KIGEiT

18 listopada 2014 r. na stronie URE opublikowano wiadomość, że do 20 listopada 2014 r. można zgłaszać swój udział w spotkaniu podsumowującym dyskusję publiczną nad projektem Wzorcowej Specyfikacji Technicznej (http://ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/5902,Spotkanie-w-sprawie-Wzorcowej-Specyfikacji-Technicznej-dla-systemow-AMI.html). Do uczestnictwa w wydarzeniu szczególnie zapraszano te podmioty i osoby, które – w odpowiedzi na publikację projektu wymienionych dokumentów – zgłosiły swoje uwagi do Prezesa URE w trybie określonym zaproszeniem do dyskusji opublikowanym 11 marca 2014 r.

Podsumowanie (firmowane przez Prezesa URE, współdziałającego z Prezesem PSE, Prezesami Operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych zrzeszonych w PTPiREE oraz Zarządem TOE) odbyło się w dniach 3-4 grudnia 2014 r. w Hotelu Ossa k. Białej Rawskiej.

Podczas pierwszego dnia konferencji Jarosław Tworóg, wiceprezes KIGEiT, przedstawił wstępne stanowisko Izby, które negatywnie oceniało prace nad WST. Oficjalne Stanowisko Zarządu KIGEiT w sprawie Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej AMI przedstawiono natomiast 3 lutego 2015 r.

Podczas drugiego dnia spotkania, w związku z zakończeniem procedury udostępnienia rozwiązania konstrukcyjnego adaptera wtykowego do bezpiecznej, bezprzerwowej wymiany liczników 1-3-fazowych, nastąpiła publiczna prezentacja tego rozwiązania, z intencją docelowego włączenia go do Wzorcowej Specyfikacji Technicznej (WST) dla systemów AMI.

Celem prezentacji, w pierwszej kolejności, było poddanie proponowanego rozwiązania ocenie przez potencjalnych jego dostawców, czy jest ono faktycznie „otwarte”, tj. możliwe do wdrożenia bez ograniczeń.

Przedstawienie tego zagadnienia uznano za I etap dyskusji publicznej. Po zebraniu uwag i opinii ze strony potencjalnych producentów, na planowanym kolejnym spotkaniu poświęconym temu tematowi, zaprezentowane zostanie podsumowanie dyskusji (II etap procesu konsultacji). W przypadku pozytywnego efektu konsultacji – rozwiązanie zostanie włączone do WST.

Obecni na konferencji dostawcy infrastruktury dla AMI byli niezniesmaczeni zaproponowanym rozwiązaniem.

Projekt modułu przyłączeniowego
licznika energii elektrycznej

Rozwiązanie to zapewnia możliwość elektrycznego i mechanicznego podłączania/odłączania licznika od jego zacisków. Pozwoli to na dokonywanie wymiany licznika bez konieczności demontażu podłączonych przewodów oraz bez wywoływania przerwy w dostawie energii elektrycznej do instalacji odbiorczej.

Przedmiotowe rozwiązanie ma stanowić docelowo część Wzorcowej Specyfikacji Technicznej dla postępowań przetargowych na dostawę infrastruktury licznikowej dla systemów AMI. Będzie także elementem wymagań przetargowych w postępowaniach prowadzonych przez Operatorów Systemów Dystrybucyjnych Energetycznych.

Rozwiązanie to zostało objęte zgłoszeniem patentowym firm WAGO Kontakttechnik GmbH & Co. KG, z siedzibą przy Hansastr. 27, 32423 Minden oraz WAGO Verwaltungsgesellschaft mbH, spółek utworzonych i funkcjonujących na podstawie przepisów prawa niemieckiego.

Jednocześnie, na podstawie umowy zawartej w dniu 31 grudnia 2014 r. pomiędzy ww. spółkami Grupy WAGO a Operatorami Systemów Dystrybucyjnych Elektroenergetycznych oraz Polskim Towarzystwem Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej, Grupa WAGO przeniosła na ww. polskie podmioty całość autorskich praw majątkowych do zamieszczonych poniżej opracowań i dokumentów wraz z uprawnieniem do wykonywania praw zależnych. Podmioty te udzieliły pełnej i bezpłatnej licencji na wykorzystanie tych utworów do swojej działalności. Pełne teksty udzielonych licencji znajdują się na stronach internetowych Operatorów Systemów Dystrybucyjnych Elektroenergetycznych oraz Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej.

Ponadto, na podstawie powołanej umowy, Grupa WAGO udzieliła Operatorom i PTPiREE nieograniczonej terytorialnie, niewyłącznej licencji na korzystanie z opatentowanego rozwiązania w celu produkowania, wykorzystywania, wprowadzania na rynek, oferowania do sprzedaży i prowadzenia sprzedaży liczników energii elektrycznej (zarówno samodzielnie, jak i w postaci elementów liczników energii elektrycznej) – z prawem do udzielania dalszych sublicencji.

Licencja obejmuje prawo korzystania z opatentowanego rozwiązania w ww. zakresie na terytorium Polski. Ponadto licencja obejmuje również prawo wytwarzania liczników energii elektrycznej oraz dalszego wykorzystywania ich do produkcji liczników energii elektrycznej poza granicami Polski, dla potrzeb późniejszego importowania ich do Polski, w celach wymienionych powyżej. Licencja obejmuje w szczególności prawa objęte zgłoszeniem patentowym nr 3836-672 DE-1 z 29 stycznia 2014 r., co do którego nie przyznano jeszcze praw patentowych, a wynikające z niej uprawnienia pozostają w mocy także po udzieleniu (zarejestrowaniu) patentu na podstawie tego zgłoszenia do czasu wpisania przez Urząd Patentowy RP oświadczenia WAGO o gotowości udzielenia licencji otwartej.

Jednocześnie umowa zawiera zobowiązanie spółek Grupy WAGO do udzielenia licencji otwartej (w rozumieniu przepisów prawa patentowego) o treści analogicznej do aktualnie udzielonej po udzieleniu (zarejestrowaniu) patentu przez Urząd Patentowy RP za opłatą licencyjną nie wyższą niż dla jednego licencjobiorcy.

Tematem konsultacji, do których uwagi można było zgłaszać do 25 lutego 2015 r., była ocena przedstawionego rozwiązania zarówno pod względem prawnym, jak i technicznym. Prezes URE wskazuje na konieczność analizy przedmiotowego rozwiązania pod kątem ewentualnych przeszkód technicznych i prawnych, które mogłyby uniemożliwić, utrudnić, spowodować nieopłacalność wdrożenia lub doprowadzić do uprzywilejowania jednego z podmiotów w wypadku wdrożenia przedmiotowego rozwiązania.

Dokumentacja wystawiona do dyskusji publicznej składała się z następujących pozycji:

  1. Umowa zawarta pomiędzy spółkami Grupy WAGO a Operatorami Systemów Dystrybucyjnych Elektroenergetycznych oraz Polskim Towarzystwem Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej wraz z trzema załącznikami (Załącznik 1, Załącznik 2 i 3);
  2. Projekt umowy licencyjnej pomiędzy OSD E a podmiotem zainteresowanym produkcją urządzeń z rozwiązaniem WAGO;
  3. Formularz zgłaszania uwag.

Stanowisko KIGEiT w sprawie
Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej AMI

Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT), jako członek Warsztatów Rynku Energetycznego (WRE), była jednym z inicjatorów i promotorów opracowania Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej dla systemów AMI (WST AMI). W mandacie udzielonym zespołowi roboczemu oczekiwaliśmy, że specyfikacja będzie spełniać poniższe założenia bazowe:

  1. Projekt będzie zapewniał rozwój sieci Smart Grid (SG) w oparciu o architekturę sieci otwartej, opartej na otwartych standardach oraz zgodnie z dorobkiem standaryzacyjnym UE.
  2. Projekt będzie oparty na jasnych i ściśle zdefiniowanych minimalnych wymogach dotyczących interoperacyjności i wymienności elementów i urządzeń.
  3. Specyfikacja będzie oparta na otwartym i opisanym modelu biznesowym usług świadczonych w sieciach SG.
  4. Projekt zdefiniuje jednoznacznie komunikację z bramą domową użytkownika końcowego, co pozwoli na uruchomienie i rozwój produkcji urządzeń i systemów dla sieci użytkownika końcowego.
  5. Projekt zdefiniuje model zapewnienia bezpieczeństwa teleinformatycznego w sieciach SG w oparciu o otwarte standardy oraz zdefiniuje metody i protokoły zapewnienia między innymi poufności i integralności danych oraz uwierzytelnienia komponentów w sieciach SG.
  6. Projekt będzie pierwszym krokiem na drodze integracji sieci IP i energetycznych, tworząc przestrzeń do rozwoju usług powszechnych Internetu Rzeczy.
  7. Projekt będzie spełniał zasadę neutralności technologicznej.

Brak krajowych ram standaryzacyjnych w zakresie komunikacji elektronicznej uniemożliwiło zespołowi technicznemu pracującemu nad specyfikacją zaproponowanie jednoznacznych rozwiązań komunikacyjnych. Specyfikacja w jej dzisiejszym kształcie nie zabezpiecza nas przed możliwością budowy pięciu odrębnych sieci systemów AMI, wzajemnie niekompatybilnych w warstwach komunikacji elektronicznej. Przestrzeń do tej odrębności budują tzw. „żółte pola” i niejednoznaczne wymagania w punktach decydujących o interoperacyjności i wymienności sprzętu w ramach kraju. Projekt ogranicza możliwość konkurencji nowych operatorów, pragnących działać na granicy pomiędzy operatorami zasiedziałymi oraz konkurencję pomiędzy operatorami zasiedziałymi. Specyfikacja nie odpowiada w sposób zadowalający na potrzeby rynku sprzętu powszechnego użytku i potrzebom konsumentów, gdyż nie tworzy specyfikacji pozwalającej na zaoferowanie jednolitej platformy sprzętowej dla klienta końcowego.

Jednocześnie należy podkreślić, że doceniamy dorobek w części metrologicznej liczników i uważamy, że dalsza praca nad specyfikacją powinna ten dorobek uwzględnić. Praca nad specyfikacją powinna być kontynuowana i skoncentrowana na poprawie i uzupełnieniu opisów dotyczących warstw: sieciowej, komunikacyjnej i usługowej. Wyniki pracy zespołu powinny być podstawą do opracowania stosownych rozporządzeń wynikających z ustaw dotyczących efektywności energetycznej, energetyki i odnawialnych źródeł energii. Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronach URE, opublikowany Projekt stanowi porozumienie środowiska energetycznego, więc stanowi istotną wartość i dobry punkt wyjścia do następnego etapu prac.

Powołanie WRE było przemysłową inicjatywą wynikającą z faktu, że brakuje ośrodka decyzyjnego, który organizowałby wdrożenie Smart Grid. Prezes URE wraz z Prezesem PSE powołali do życia WRE, jako grono interesariuszy, którzy byli zainteresowani wdrożeniem Smart Grids, w tym Smart Metering. WRE działały na zasadzie konsensusu. Na tej zasadzie powołano Zespół ds. WST AMI. Jednak WRE już wyczerpały swą formułę działania i przestały funkcjonować w składzie, który pozwalałby na obiektywizację opinii oraz uwzględnienie całości problematyki gospodarczej związanej z budową sieci inteligentnych.

Ze względu na skalę przewidywanych inwestycji i zagrożeń, jakie mogą wyniknąć z braku:

- właściwego cyberbezpieczeństwa sieci inteligentnych,

- kompatybilności i interoperacyjności sieci,

- podstaw do uruchamiania krajowej produkcji sprzętu i oprogramowania dla sieci inteligentnych,

- zgodności z politykami UE w zakresie sieci inteligentnych,

potrzebne jest powołanie rządowego centrum decyzyjnego, np. Pełnomocnika Rządu ds. sieci inteligentnych.

Powyższa ocena roli przemysłu oraz WRE i przedstawione propozycje działań KIGEiT współgrają ze stanowiskiem Rządu dot. sprawozdania Komisji Europejskiej „Analiza porównawcza rozpowszechnienia inteligentnego opomiarowania w UE 27 ze szczególnym uwzględnieniem energii elektrycznej” [1], w którym oceniono jako negatywną praktykę cedowania odpowiedzialności za ich [cech funkcjonalnych projektowanej infrastruktury inteligentnego opomiarowania – AMI] określenie samym inwestorom, ze względu na ryzyko niedostatecznego uwzględnienia najważniejszych cech funkcjonalnych z punktu widzenia interesu konsumentów. Tym samym stanowi to podstawę do wypracowania wymagań funkcjonalnych dla AMI przez szerokie grono interesariuszy, uwzględniając przede wszystkim interesy konsumentów. Grono interesariuszy stanowią operatorzy sieci komunikacji elektronicznej, przemysł elektroniczny i cała branża związana z technikami informacyjnymi, operatorzy infrastruktury technicznej i przemysł zainteresowany budową Internetu Rzeczy.

W związku z tym KIGEiT będzie podejmował działania na rzecz ustanowienia krajowych ram standaryzacyjnych i interoperacyjności dla sieci inteligentnych.

Pilna konieczność podjęcia działań na rzecz ustanowienia krajowych ram standaryzacyjnych i interoperacyjności dla sieci inteligentnych wynika z przyjętego w strategiach i programach operacyjnych ramach czasowych realizacji zadań związanych z celem strategicznym polegającym na cyfryzacji infrastruktury i przemysłu.

KIGEiT kieruje do ministerstw odpowiedzialnych za energetykę, rozwój infrastruktury oraz cyfryzację państwa i gospodarki oraz do regulatorów odpowiedzialnych z funkcjonowanie rynków sieciowych (URE i UKE) wniosek o powołanie Pełnomocnika Rządu, który będzie miał możliwość kierowania pracami Zespołu ds. Smart Grids (SG), czyli międzyresortowego zespołu z zadaniem opracowania krajowych ram standaryzacyjnych dla sieci inteligentnych (Smart Grids) oraz ich warstwy pomiarowej (AMI). Zadaniem Zespołu ds. SG powinno być koordynowanie procesu opracowywania i wdrażania regulacji definiujących krajowe ramy standaryzacyjne dla komunikacji elektronicznej na potrzeby infrastruktury technicznej, w szczególności dla sieci elektroenergetycznych.

Dobrym punktem wyjścia do szybkiego opracowania założeń dla polskich ram standaryzacyjnych może być raport Europejskiej Platformy Technologicznej Smart Grids z kwietnia 2010 r. (w opracowaniu którego uczestniczyły Polskie Sieci Energetyczne S.A.) oraz raportu ESO „Final report of the CEN/CENELEC/ETSI Joint Working Group on Standards for Smart Grids (approved by the CEN/CENELEC/ETSI Joint Presidents Group (JPG) on 4 May 2011, and by the individual ESOs by 2011-06-05)”.

Proponujemy, by Zespół ds. SG skorzystał w pracach legislacyjnych z obszernej bazy wiedzy opracowanej przez europejskiej organizacje standaryzacyjne (ESO), opracowanej na podstawie mandatów:

1. M/490 EN z dnia 1-go marca 2011 r. Smart Grid Mandate, Standardization Mandate to European Standardisation Organisations (ESOs) to support European Smart Grid deployment,

2. M/441 EN z dnia 12 marca 2009 r. Standardisation madate to CEN, CENELEC and ETSI in the field of measuring instruments for the development of an open architecture for utility meters involving communication protocols enabling interoperability,

3. M/468 EN z dnia 4-go czerwca 2010 r. STANDARDISATION MANDATE TO CEN, CENELEC AND ETSI CONCERNING THE CHARGING OF ELECTRIC VEHICLES.

Komisja Europejska opublikowała opisy modeli biznesowych, w oparciu o które będzie budowany jednolity rynek energii (European Commission Smart Grids Task Force EG3 BAU Market Model 15 June 2012). Proces przetwarzania tego modelu do postaci dyrektyw już się rozpoczął i zgodnie z ogłoszoną polityką nowego kierownictwa Komisji Europejskiej, będzie kontynuowany. Zatem specyfikacja AMI powinna odnosić się do postulowanych modeli biznesowych. Jest to model otwarty na innych uczestników rynku, w szczególności na usługi teleinformatyczne i ESCO. Projekt wypracowany przez Zespół WST AMI nie uwzględnił modeli opisanych w dokumentach opracowanych na podstawie mandatów wymienionych powyżej, postulujących stosowanie architektury otwartej systemów sieci inteligentnych i proponuje rozwiązania sprzyjające budowie tych sieci w oparciu architekturę zamkniętą.

W dalszej pracy uważamy za celowe skorzystanie z następujących raportów ESO [2] opracowanych na podstawie mandatu M/490 EN przez CEN-CENELEC-ETSI Smart Grid Coordination Group (w skrócie SG-CG), które odnoszą się bezpośrednio do tematyki Projektu:

1. SGCG/M490/A – Framework Document, November 2012;

2. SGCG/M490/B – Smart Grid Set of Standards, November 2012;

3. SGCG/M490/C – Smart Grid Reference Architecture, November 2012;

4. SGCG/M490/D – Smart Grid Information Security, November 2012;

5. SGCG/M490/E – Sustainable Processes, November 2012.

Propozycja powołania Zespołu ds. SG jest działaniem zgodnym z propozycjami celów wynikających potrzeby cyfryzacji infrastruktury, przemysłu i budowy e-gospodarki. Cele te przedłożyliśmy Radzie ds. Cyfryzacji przy MAiC. Pracę tego Zespołu należy planować jako ciągłą, gdyż prace analogicznych zespołów na poziomie UE będą trwały jeszcze wiele lat. Poniżej przestawiamy listę dokumentów opublikowanych w styczniu 2015 r., a stanowiące kontynuację i/lub aktualizację dokumentów przedstawionych powyżej:

1. SGCG/M490/F – Overview of SG-CG Methodologies, November 2014.

2. SGCG/M490/G – Smart Grid Set of Standards; October 31, 2014

3. SG-CG/M490/H – Smart Grid Information Security, December 2014;

4. SG-CG/M490/I – Smart Grid Interoperability (wraz z narzędziem SGCG_Interoperability_IOPtool.xlsx), October 31, 2014;

5. SG-CG/M490/J – General Market Model Development – The conceptual model and its relation to market models for Smart Grids, November 2014;

6. SG-CG/M490/K – SGAM usage and examples – SGAM User Manual – Applying, testing & refining the Smart Grid Architecture Model (SGAM), November 2014;

7. SG-CG/M490/L – Flexibility Management November 2014.

[1] http://www.mg.gov.pl/files/MG_DE_stan_rzadu_COM_na_KSE.pdf

[2] http://www.european-standardization-organizations.eu/

Stanowisko URE do Stanowiska KIGEiT w sprawie
Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej AMI

Rzecznik prasowa URE poinformowała jeden z portali branżowych (po miesiącu oczekiwania na odpowiedź i upominaniu się o nią), że Urząd nie będzie komentował oficjalnego Stanowiska Zarządu KIGEiT w sprawie Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej AMI.

URE na razie nie odnosi się do propozycji KIGEiT, ponieważ trudno oczekiwać od regulatora, by ustosunkowywał się do wszystkich powstających pomysłów, choćby nawet były najciekawsze.

Pytania

1. Jaką rolę odegrało URE w tworzeniu WST?

2. Czy WST będzie obowiązkowe dla OSD?

3. W jakim celu ma być wprowadzone USB w inteligentnych licznikach? Konieczność USB mocno ograniczy rozwój branży.

4. Kto ma być użytkownikiem USB?

5. Kto ma być instalatorem systemu np. HAN przez USB?

6. Kto będzie robił np. update HAN?

7. Czy WST nie spowoduje wejścia na rynek urządzeń wyprodukowanych w Chinach, które będzie charakteryzowała bardzo niska cena? WST spowoduje natomiast wzrost kosztów wytworzenia liczników inteligentnych dedykowanych na polski rynek dla europejskich dostawców.

8. Czy wprowadzenie WST nie spowoduje potencjalnego zawężenia ilości dostawców i przez to ograniczenie konkurencji, wiec możliwości zawyżania cen?

9. Która z technologii komunikacyjnych jest na tyle sprawdzona i gwarantująca wymaganą skuteczność pracy systemu by forsować ją, jako obowiązującą wszystkie OSD na terenie całego kraju?

10. Kto jest gwarantem powodzenia, czyli osiągnięcia założonych skuteczności i funkcjonalności systemu pracującego w danej technologii, w sytuacji jej odgórnego narzucenia przez URE?

11. Kto jest odpowiedzialny za ewentualne niepowodzenie narzuconej technologii w działaniu?

12. Interoperacyjność oraz wymienność polegają na pełnej współpracy różnych komponentów różnych producentów. Obecne na rynku firmy (producenci liczników/systemów) oferujące kompletne systemy AMI są w stanie udzielić gwarancji na ich działanie i wysoką skuteczność, ponieważ są jednocześnie ich developerami i usuwanie ewentualnych usterek mieści się w ich kompetencjach. Współdziałanie ich, własnej produkcji lub holdingu, poszczególnych komponentów jest również owocem „know-how” danej firmy. Narzucenie jednej specyfikacji (liczników i koncentratorów) powoduje zdjęcie odpowiedzialności z dostawców komponentów za działanie systemu, jako całości jako, że wybór technologii nie leży już po stronie dostawcy. Dostawca zobowiązany jest dostarczyć komponenty zgodne ze specyfikacją, pomimo braku przekonania o powodzeniu całego projektu. Komponenty te podlegają bardzo dokładnym testom ale jedynie jako komponenty i jedynie na stacji wzorcowej klienta (OSD ENERGA).

Kto jest gwarantem poprawnej współpracy, wykonanego według narzuconej specyfikacji, komponentu X producenta A z komponentem Y producenta B?

13. Warunkiem koniecznym do uzyskania odpowiedniej skuteczności całości systemu jest należyta współpraca poszczególnych elementów składowych systemu AMI jak i dobór odpowiedniej technologii komunikacji. Przecież OSD nie może obwarować umowy z dostawcą komponentów wymogami osiągnięcia określonej skuteczności oraz karami za jej niedotrzymanie.

Kto poniesie odpowiedzialność finansową za koszty przedłużającego się procesu wdrożenia, w przypadku lub konieczności zmian produktowych, gdy wybrana technologia zawiedzie bądź system okaże się niewydolny?

14. W przypadku zawarcia przez OSD umowy na dostawę kompletnego systemu w zaproponowanej przez dostawcę/dostawców technologii, koszt komponentów, uruchomienia, oprogramowania, gwarancji działania oraz serwisu systemu określony jest w ofercie i umowie. Ewentualne niebezpieczeństwo konieczności przedłużenia procesu wdrożenia czy uzupełnienia systemu o dodatkowe komponenty reguluje umowa bądź są ryzykiem dostawcy systemu. OSD posiada zabezpieczenie w postaci kar umownych w przypadku zaistnienia nieprzewidzianych okoliczności.

W przypadku zamówień na komponenty koszty uruchomienia systemu, osiągnięcia odpowiedniego poziomu skuteczności lub koniecznych zmian w produktach oraz dotrzymania terminu oddania systemu do użytkowania spoczywają jedynie po stronie OSD.

Kto powinien i czy kontroluje koszty samodzielnego wdrożenia/uruchomienia ponoszone przez OSD?

15. URE zobowiązuje się do przeniesienia kosztów w taryfę pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w Stanowisku (opublikowanym 15 lipca 2013 r.). Jakie kryteria pozwalają ocenić stopień spełnienia przez OSD stawianych wymagań?

16. Czy fakt zastosowanie zalecanej technologii i osiągnięcie w ten sposób teoretycznej wymienności komponentów predestynuje wdrożenie do uznania przez URE za spełniający wymogi w stopniu wystarczającym by skuteczność całego systemu uznać za drugoplanową i zwiększać udział danych estymowanych w miejsce rzeczywistych?

17. Czy okres, w jakim wymagane jest uzyskanie odpowiedniej skuteczności jest na tyle elastyczny by był pomijany w kryterium oceny przydatności wdrożenia a zatem i technologii, jaka została zastosowana?

18. Dlaczego wybrano moduł przyłączeniowy licznika energii elektrycznej produkcji WAGO?

19. Czy narzucenie konkretnego adaptera nie ograniczy konkurencyjności na rynku liczników inteligentnych? Jeśli nie, to dlaczego?

20. Dlaczego URE nie chce odnieść się do oficjalnego stanowiska Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji, która jest członkiem Warsztatów Rynku Energetycznego (WRE) i była jednym z inicjatorów i promotorów opracowania Projektu Wzorcowej Specyfikacji Technicznej dla systemów AMI?

21. W Stanowisku KIGEiT można przeczytać, że „Projekt (WST) ogranicza możliwość konkurencji nowych operatorów, pragnących działać na granicy pomiędzy operatorami zasiedziałymi oraz konkurencję pomiędzy operatorami zasiedziałymi”. Jaka jest opinia URE w tej kwestii?

22. W Stanowisku KIGEiT można przeczytać, że „Specyfikacja nie odpowiada w sposób zadowalający na potrzeby rynku sprzętu powszechnego użytku i potrzebom konsumentów, gdyż nie tworzy specyfikacji pozwalającej na zaoferowanie jednolitej platformy sprzętowej dla klienta końcowego”. Jaka jest opinia URE w tej kwestii?

23. Jaka jest opinia URE na temat propozycji KIGEiT dotyczącej powołania Pełnomocnika Rządu, który będzie miał możliwość kierowania pracami Zespołu ds. Smart Grid?

24. Jaka jest opinia URE w kwestii zaproponowanych przez KIGEiT zadań dla Zespołu ds. Smart Grid?

25. Jaka jest opinia URE w kwestii skorzystania przez Zespół ds. Smart Grid w swoich pracach legislacyjnych z obszernej bazy wiedzy opracowanej przez europejskiej organizacje standaryzacyjne (ESO), opracowanej na podstawie mandatów:

  • M/490 EN z dnia 1-go marca 2011 r. Smart Grid Mandate, Standardization Mandate to European Standardisation Organisations (ESOs) to support European Smart Grid deployment,
  • M/441 EN z dnia 12 marca 2009 r. Standardisation madate to CEN, CENELEC and ETSI in the field of measuring instruments for the development of an open architecture for utility meters involving communication protocols enabling interoperability,
  • M/468 EN z dnia 4-go czerwca 2010 r. STANDARDISATION MANDATE TO CEN, CENELEC AND ETSI CONCERNING THE CHARGING OF ELECTRIC VEHICLES?

26. Dlaczego do tej pory nie ma podanych wyników konsultacji Stanowiska w sprawie AMI? Kiedy będą one dostępne?

27. Minął również termin zgłaszania uwag do WST. Kiedy zostaną opublikowane wyniki konsultacji?

28. W branżowych kuluarach mówi się, że WST jest stworzone pod jednego OSD i dla jednego dostawcy rozwiązań. Jaka jest Państwa, jako URE, opinia w tym temacie?

29. Jakie priorytety na 2015 r., które wpłyną na rozwój rynku inteligentnej energetyk w Polsce (zarówno związanej z energią elektryczną, ciepłem, jak i gazem), wyznaczył sobie Urząd Regulacji Energetyki?

30. W jaki sposób URE będzie w najbliższych latach wspierało implementację inteligentnej energetyki (w jej każdym obszarze) w Polsce?

Z poważaniem Jolanta Szczypińska

 

Pełna treść odpowiedzi na interpelację w sprawie infrastruktury licznikowej dla systemów AMI

PARTNERZY:

tauron

Newsletter

Patronaty medialne

Wyszukiwarka

Free Joomla! template by Age Themes